Harmonogram spacerów

Spacer po chrześcijańskiej części krakowskiego Kazimierza to podróż przez dawne miasto królewskie pełne kościołów, klasztorów i klimatycznych ulic. Trasa obejmuje m.in. bazylikę Bożego Ciała, kościół św. Katarzyny oraz urokliwy Plac Wolnica, ukazując średniowieczne dziedzictwo, sztukę sakralną i codzienne życie dawnego Kazimierza.

Regularnie palone – odradzało się niczym Feniks z popiołów. Choć miało charakter miasta, nie pozwolono mu nigdy otoczyć się murem. Pełne pięknych kamienic goszczących znamienite instytucje ginie w cieniu starszego Krakowa, choć jego historia jest naprawdę intrygująca. Jakie tajemnice skrywa Kleparz?

Jesienią 1942 roku Niemcy wydali decyzję, że teren dwóch przedwojennych żydowskich cmentarzy na obrzeżach Krakowa zostanie przekształcony w obóz pracy. Od 1944 roku stał się on obozem koncentracyjnym, który w momencie pełnego funkcjonowania był miejscem kaźni ponad dwudziestu tysięcy osób, głównie Żydów, ale również Polaków, i zajmował 80 ha pomiędzy dzisiejszymi ulicami Wielicką i Kamieńskiego.

​Niemcy, w pośpiechu opuszczając Kraków w styczniu 1945, zniszczyli większość zabudowy obozowej. Dziś część dawnego terenu, która nie została po wojnie zabudowana, jest bardzo dzika – w pierwszym momencie sprawia wrażenie, jakby to był park lub rezerwat przyrody. Wrażenie dopełnia wiele osób korzystających z zieleni – spacerujących z psami, uprawiających sport. Historię obozu, jego teren i znajdujące się na nim pozostałości zabudowań oraz sposób, w jaki miejsce to było przez lata traktowane, trudno ogarnąć umysłem.

​Usłyszycie o życiu w KL Plaszow i zobaczycie jego pozostałości. Poznacie postaci byłych więźniów, ale także okrutnego Amona Goetha, komendanta obozu, rozsławionego jako czarny charakter Listy Schindlera. Zastanowimy się, jak współcześni mieszkańcy Krakowa powinni zaopiekować się tym miejscem.

Przeniesiemy się do Krakowa przełomu XIX i XX wieku. Poznacie zaułki, w których tworzyli malarze tej epoki, najważniejsze kawiarnie oraz salony artystyczne. Dowiecie się, kto uczestniczył w występach „Zielonego balonika”, kogo nazywano „smutnym szatanem”, jakie tematy podejmowali artyści tamtej epoki. Nie zabraknie literackich anegdot, wspomnień i pikantnych szczegółów.

Dawna podkrakowska wieś słynąca z folkloru, potem z zadziornego robotniczego charakteru. Upamiętniona w nieśmiertelnym Ludwinowskim tangu Petersburskiego i Własta i w wodewilu Lola z Ludwinowa. To stąd pochodził malarz Aleksander Kotsis i kilka innych osób wartych przypomnienia. Niestety z roku na rok coraz mniej mamy śladów po rustykalnej okolicy. Chodźmy na wycieczkę, póki jeszcze się coś ostało. Na zakończenie wspólnie odśpiewamy pamiętne tango!

Ulica Wańkowicza, z zachowanymi starymi drewnianymi domami, to przykład układu wiejskiej zabudowy. Tu w latach 80. XX w. planowane było w okolicy dworku Jana Matejki utworzenie skansenu. Z planów pozostał tylko XVII-wieczny kościół przeniesiony z Jawornika.

W czasie spaceru pokażę zdjęcia ciekawej, drewnianej konstrukcji wewnętrznej i nieistniejącego już oryginalnego wyposażenia młyna Kirchmayerów.  Zobaczymy najstarsze kapliczki i stare drewniane domy (niektóre z XIX w.) w Krzesławicach, dawnej wsi podkrakowskiej, w której dwór w latach 1876-1893 należał do Jana Matejki. Obecnie jest to teren dzielnicy XVII Wzgórza Krzesławickie.

Zakrzówek kojarzy się dziś Krakowianom z popularnym zalewem, ale przez wieki był osobną wsią z bogatą historią. Stały tu aż trzy dwory, zachowały się elementy Twierdzy Kraków, jest też ciekawostka dla miłośników kolei. Podczas wycieczki zaglądniemy również na aleję Elvisa Presleya i pod Kopiec Jana Pawła II. Ominiemy natomiast kąpielisko oraz Skały Twardowskiego.

Spacer śladami nowohuckich herstorii. Zwiedzimy Nową Hutę szlakiem murarek, architektek, położnych, kelnerek, reżyserek i opozycjonistek. Poznamy losy przodowniczki pracy Zofii Włodek, założycielki jednej z pierwszych szkół rodzenia Jadwigi Beaupré i architektki Marty Ingarden.

Kiedy doszło do pierwszego wypadku samochodowego w Krakowie? Za kogo przebierał się Stanisław Żółkiewski? Jakie rady dawał prezydent Dietl chorującym na cholerę? Dlaczego pąsowa kamizelka jest wstydliwa? W trakcie spaceru uczestnicy poznają zabawne lub szokujące opowieści z historii Krakowa – ale nie z tej oficjalnej.

Druga żona Zygmunta Starego odznaczała się wielką urodą, nieprzeciętną inteligencją, a przy tym żelazną wolą i nieumiarkowaną wręcz ambicją. Dowiecie się, co wspólnego miała Bona z pierwszą naszą pocztą, jak oceniała hołd pruski, co wprowadziła do polskiej kuchni. Zobaczycie kościoły, z którymi była związana, posłuchacie o jej projektach zmian na Wawelu i włoskich wpływach w renesansowym Krakowie.

Spacer przeznaczony dla osób dorosłych. Dowiemy się, jakie było podejście Słowian do spraw seksu, kto w Krakowie był odpowiedzialny za nadzór nad prostytucją, gdzie znajdowały się najsłynniejsze domy publiczne, jak piętnowano niemoralność i jak radzono sobie z konsekwencjami (demograficznymi i zdrowotnymi) uprawiania seksu.

Druga żona Zygmunta Starego odznaczała się wielką urodą, nieprzeciętną inteligencją, a przy tym żelazną wolą i nieumiarkowaną wręcz ambicją. Dowiecie się, co wspólnego miała Bona z pierwszą naszą pocztą, jak oceniała hołd pruski, co wprowadziła do polskiej kuchni. Zobaczycie kościoły, z którymi była związana, posłuchacie o jej projektach zmian na Wawelu i włoskich wpływach w renesansowym Krakowie.

Miasto jako tło i bohater filmowy. Kraków zagrał w setkach produkcji. Występował nie tylko jako on sam, ale też udając obce miasta. Popatrzymy na Kraków z innej perspektywy przez obiektyw kamery. Te same miejsca, ale wykreowane i wystylizowane na nowo. Przejdziemy szlakiem słynnych filmowych ujęć, wspaniałych aktorów i zdolnych reżyserów. W tym roku szczególnie upamiętniamy też Andrzeja Wajdę.

UWAGA! OSTATNIA CZĘŚĆ TRASY BĘDZIE POKONYWANA MPK!

Nie wszyscy zdają sobie sprawę z faktu, że witraż jest jedną z technik malarskich. W powiązaniu z fizyką, z właściwościami światła i jego przenikalności daje nam jedną z najdoskonalszych możliwości przeżywania dzieła malarskiego. Obejmuje nas kolorem, treścią, lecz także pogodą, aurą danego dnia. Przeżyjmy bajkową opowieść przekazaną nam przez witraż.

Wszystko zaczęło się przy Krupniczej 26, gdzie urodził się Stanisław Wyspiański, a później mieszkał i tworzył jego przyjaciel z lat szkolnych Józef Mehoffer. Na Rynku Głównym przypomnimy przebieg regotyzacji Bazyliki Mariackiej, w której czynny udział wzięli obaj zdolni uczniowie Jana Matejki. Przy Teatrze Słowackiego opowiemy o literackich pasjach Wyspiańskiego. Przechodząc przez Franciszkańską i Grodzką, zanurzymy się w świecie architektury sakralnej, podziwiając prace obu artystów. Nasz ostatni przystanek to Bazylika „Na Skałce”, gdzie w krypcie zasłużonych pochowano bardziej oryginalnego z naszych bohaterów. 

Po mrocznym Krakowie i przestępczym Podgórzu przyszedł czas na ciemną stronę Kazimierza.
Prześledzimy kryminalne historie od XI wieku do czasów współczesnych.
Będą morderstwa (osób świeckich i duchownych), czarownice, samobójstwa, gwałty, porachunki gangów…

Po mrocznym Krakowie i przestępczym Podgórzu przyszedł czas na ciemną stronę Kazimierza.
Prześledzimy kryminalne historie od XI wieku do czasów współczesnych.
Będą morderstwa (osób świeckich i duchownych), czarownice, samobójstwa, gwałty, porachunki gangów…

Teodor Talowski był znanym architektem przełomu XIX i XX w. zwanym „galicyjskim Gaudim”. Ważny okres jego kariery przypadł na pobyt w Krakowie, którego efektem są liczne wyróżniające się oryginalnością kamienice. Spacer będzie opowieścią nie tylko o nich, ale też o samym Talowskim oraz o latach, w których przebywał w naszym mieście. Jaka wielka historia nakłada się na jego życiorys?

Spacer poprowadzi nas przez ścisłe centrum Krakowa, choć odwoływać się będziemy także do dawnych cukierni czy kawiarni znajdujących się nieco dalej od Rynku Głównego. Cofniemy się w czasie aż do lat 70. XVIII w., kiedy w mieście zaczęły działać pierwsze cukiernie. Poznamy znanych i uznanych przed laty nie tylko polskich cukierników – ich codzienną pracę, anegdoty z nią związane oraz charakterystyczne cechy poszczególnych krakowskich lokali. Dowiemy się również, jakie warunki musieli spełnić cukiernicy, aby móc pracować w zawodzie. Opowieść zostanie wpleciona w kontekst społecznych i ekonomicznych zmian zachodzących w Krakowie od końca Rzeczpospolitej Obojga Narodów do połowy XX wieku.